Blog over COPD: ‘Kleine moeite, groot gebaar’

“Hoe is het met hem? Ben je nog geweest?”

Ze kijkt me met vragende ogen doordringend aan. Ik weet wat ik mag zeggen. Ik heb beroepsgeheim als fysiotherapeut en heb afgesproken met hem wat ik wel en niet mag zeggen. “Hij is weer thuis, ik ben maandag langs geweest”, antwoord ik. Ze zucht diep, ik zie de opluchting in haar ogen. “Wat ontzettend fijn! Ik maakte me best wel zorgen. Toen ik zag dat de gordijnen gesloten waren en hij reageerde niet op de bel….” haar zin dooft langzaam uit. Ik weet precies wat ze bedoelt. Ik lees de berichten in mijn agenda door aan het begin van de dag en ben altijd alert op een berichtje dat hij in het ziekenhuis is opgenomen en ik niet bij hem langs hoef te gaan. Ze start haar fitnesstraining elke week met de vraag hoe het met hem gaat.

Openheid en eerlijkheid over COPD

COPD is een rotziekte en verbinding zoeken met elkaar is fijn. Niet iedereen begrijpt wat je doormaakt en dat maakt onderling contact waardevol. In mijn praktijk hebben ze elkaar gevonden, want iedereen wil bijkomen van de reis naar de praktijk of de therapie bij mij. Er is een aantal COPD patiënten dat elkaar goed kent, ze worden allemaal door mij behandeld. Ze wisselen elkaar af en komen vaak zo vroeg, dat er tijd is voor een kop koffie met een ander. Ik hoop dat ik bijdraag aan openheid en eerlijkheid onderling. Ook al hebben ze weinig lucht, aan de ‘koffietafel’ is altijd tijd en ruimte voor een gesprek.

Toen ze hoorden dat Peter niet meer naar de praktijk kon komen, begrepen ze dat. Iedereen zag dat het moeizaam ging, behalve hij, leek het wel. Het is niet fijn om je grens te moeten aangeven, terwijl je zou willen dat die mijlenver weg ligt.

“Wat kunnen we doen voor hem?”, vroegen ze me. “Er voor hem zijn en hem niet vergeten”, antwoordde ik. Ze kwamen met een plan. Een bloemetje geven werd een cactus. Want door welke geur worden zijn longen geprikkeld? En als hij zelf het bloemetje in de prullenbak moet gooien kost dan weer energie. En ze wilden langsgaan. En dat doen ze, nu al een paar maanden. Trouw. Kort. Wekelijks. Aangepast. Afwachtend. En met plezier. Ook als je zelf de diagnose COPD hebt, kun je iets geven; medeleven, steun, aandacht, herkenning, tijd.

De energie van aandacht

Zij vragen aan mij hoe het gaat. Wat ik mag antwoorden, vertel ik. Ik houd me afzijdig van persoonlijke antwoorden over hem en probeer hen vooral zich te laten inbeelden hoe het is om alleen thuis te zijn. Dag in en dag uit. Hoe het zal voelen als er iemand op bezoek komt om je af te leiden. Ik praat vooral in algemeenheden over hoe waardevol contact is en hoe fijn voorspelbaar het is als je weet dat contact blijvend is. Wat jouw aandacht voor een ander voor verschil kan maken.

Hij vraagt of ze het niet saai vinden omdat hij weinig zegt, want hij heeft zo weinig lucht. Verder vragen doet hij niet, want hij weet dat ze hem snappen. Als hij niet open doet omdat hij geen lucht heeft om naar de deur te lopen, dan snappen ze dat. Als hij zijn aandacht terugtrekt en ze een poosje onderling kletsen, dan snappen ze dat. Als hij een opname heeft gehad, is hij blij om weer naar huis te kunnen. Want dan komen ze weer langs.

Ze praten over “koetjes en kalfjes” en over doodgaan.

Ze houden zoveel rekening met elkaar, het is echt aandoenlijk om te zien. Als hij moe lijkt te worden, gaan ze weg. De een vindt het moeilijker dan de ander. Soms gaan ze alleen, soms met z’n tweeën. Ze praten over “koetjes en kalfjes” en over doodgaan. Precies zoveel als hij kan hebben. Precies zoveel als zij aan kunnen. Ze hebben immers dezelfde aandoening. Ze zijn met hun aandacht bij hem. Het is fijn voor hem dat hij weet dat ze ontzettend veel aan hem denken. Je zou bijna denken dat die energie van aandacht tastbaar is voor hem.

Prachtig om te zien

Elke week vragen ze naar hem, terwijl ze hem net een paar dagen eerder hebben gezien. Elke dag kan de laatste zijn, dat weten ze. Op een dag moet ik slecht nieuws brengen. Daar zie ik best wel tegenop. Iedereen ziet hoe kwetsbaar het evenwicht is. Tot die dag, geef ik ze regelmatig een compliment. Ze zetten zich belangeloos, ondanks hun beperkte energie, in voor een ander. Ik vind dat prachtig om te zien!

Carlien Buurman is longfysiotherapeut in Boskoop en Waddinxveen. Ze blogt regelmatig op deze website en deelt haar ervaringen met het vak en vooral, met haar patiënten.

Reageren?

Disclaimer