Etalagebenen

In het kort

  • Als je etalagebenen hebt, voelen je benen tijdens het lopen pijnlijk en vermoeid aan.
  • De klachten verdwijnen als je (al dan niet voor een etalage) een poosje stilstaat.
  • Je kunt ook last krijgen van koude voeten en verdikte teennagels; wondjes herstellen minder snel.
  • Etalagebenen worden veroorzaakt door een vernauwing van de slagaderen door aderverkalking.
  • Risicofactoren zijn roken, een ongezonde leefstijl, erfelijkheid, hoge bloeddruk, suikerziekte (diabetes) en verhoogd cholesterol.
  • Het is goed om (ook bij pijn) te blijven lopen. Dit is niet schadelijk.
  • Stoppen met roken, voldoende bewegen en gezond eten helpen tegen etalagebenen.
  • Fysiotherapeuten kunnen een training geven die speciaal is ontwikkeld voor mensen met etalagebenen en hen helpen bij het bereiken van een gezonde leefstijl.

Wat zijn etalagebenen?
Het Latijnse ‘claudicatio intermittens’ betekent letterlijk: met tussenpozen mank lopen. In de volksmond noemen we dit etalagebenen. Etalagebenen is een vorm van het zogenaamde ‘perifeer arterieel vaatlijden’ (PAV), ofwel: er is iets met de bloedvaten, maar dan wel flink ver bij het hart vandaan. PAV ontstaat door vernauwing in de slagaderen vanwege slagaderverkalking. Roken verhoogt het risico op etalagebenen, evenals suikerziekte, een te hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, overgewicht en gebrek aan beweging. Ook erfelijkheid speelt een rol. De risicofactoren versterken elkaar. Dus als je rookt én overgewicht hebt, loop je meer kans op PAV. Dat is ook het geval als een van je ouders op jongere leeftijd een hart- of vaatziekte heeft (gehad). Etalagebenen komen vaker voor op latere leeftijd. Het is belangrijk om niet met deze klachten door te blijven lopen. Zonder de juiste behandeling zullen de klachten aanhouden en in veel gevallen juist langzaam toenemen.

De klachten van etalagebenen
Je benen voelen bij inspanning verkrampt en vermoeid aan en deze klachten verdwijnen als je stopt met bewegen. Vaak ontstaan de klachten bij lopen, maar de klachten kunnen ook ontstaan tijdens bijvoorbeeld fietsen of traplopen. Sommige mensen krijgen al klachten als ze normaal bewegen, anderen pas bij intensievere beweging. Je kunt ook last krijgen van koude voeten en/of verdikte teennagels. Wondjes aan je voeten of onderbenen herstellen minder snel en gaan eerder zweren. De klachten kunnen per dag wisselen, maar zullen op lange termijn toenemen, dat wil zeggen, zonder de juiste behandeling.

De behandeling van etalagebenen
De huisarts kan (laten) onderzoeken of de bloedvaten in je benen vernauwd zijn. Dit gebeurt door het vergelijken van de bloeddruk in armen en enkels. Met etalagebenen word je meestal doorverwezen naar een gespecialiseerde fysiotherapeut. (Hart-, vaat-, en long)fysiotherapeuten zijn specifiek geschoold in het geven van training bij etalagebenen. Dankzij deze behandeling is een operatie meestal niet nodig. Een enkele keer is een ingreep (dotteren of een bypass) in het ziekenhuis toch noodzakelijk. Kijk voor meer informatie over de behandeling bij ‘Wat fysiotherapie kan doen.’

Wat je zelf kunt doen
Als je nog rookt, is het (extra) verstandig om hiermee zo snel mogelijk te stoppen. Door roken beschadig je je bloedvaten, waardoor je sneller klachten krijgt en langer last blijft houden. Daarnaast is het belangrijk om gezond te eten; ook hierdoor nemen de klachten bij het lopen af. Check je voeten regelmatig op wondjes, vooral als je ook suikerziekte hebt, en meld een wondje direct bij je fysiotherapeut of arts. Lopen is goed, zelfs als het pijn doet. Dit voelt natuurlijk niet prettig, maar de pijn betekent niet dat er iets kapot gaat. Door dagelijks te wandelen (of anders te bewegen) verbeter je de bloedtoevoer naar je benen. Na een poosje zul je merken dat je steeds langer klachtenvrij kunt bewegen.